SAP DanışmanlıkFinans
SAP FI - Finansal Muhasebe
Financial Accounting
SAP FI (Finansal Muhasebe), satış, satınalma, üretim ve bordrodan gelen her mali olayı yevmiye kaydına çevirir; mizan, mali tablolar ve yasal defterler bu kayıtlardan çıkar. S/4HANA'da FI, CO, duran varlık ve malzeme defterinin gerçekleşen satırları Universal Journal'da buluşur.
Yer aldığı süreçler
Süreç
SAP FI'da kayıttan rapora
Lojistik bir olay muhasebe belgesine dönüşür, denkleşene kadar açık kalem olarak izlenir, dönem kapanınca yasal deftere girer.
- 01Hesap planı ve defterChart of accounts and ledgersFS00 · şirket kodu
TDHP ya da grup planı
- 02Otomatik kayıtSource document postingOBYC · VKOA
MIGO, MIRO, VF01'den
- 03Açık kalemAccounts payable and receivableFB60 · FB70
Denkleşene kadar izlenir
- 04Ödeme ve bankaPayment run and bank statementF110 · F0770 · FF_5
Ekstreyle denkleşir
- 05Dönem kapanışıPeriod-end closingFAGL_FCV · OB52
Beratlı ay kilitlenir
- 06Yasal çıktıStatutory reportingF1515 · TR_ELDGR_REP
XBRL ve gönderim sağlayıcıda
Katmanlar
Universal Journal katmanları
Her kayıt bir belge başlığı (BKPF) ve giriş görünümü (BSEG) üretir; genel muhasebe görünümü defter bazında ACDOCA'da tutulur.
- 01
Kaynak olaylar
- Mal girişi (MIGO)
- Satıcı faturası (MIRO)
- Satış faturası (VF01)
- Amortisman (AFAB)
- Manuel kayıt (FB50)
- 02
Muhasebe belgesi
- BKPF: belge başlığı
- BSEG: giriş görünümü
- Açık kalem yönetimi
- 03
ACDOCA satırı
- Ana ve paralel defterler
- Hesap ve maliyet merkezi
- Kâr merkezi ve segment
- Kârlılık karakteristikleri
- Varlık ve malzeme
- 04
Çıktılar
- Mizan ve mali tablolar
- Yönetim raporları (CO)
- e-Defter verisi
- Grup raporlaması
Kapsam
SAP FI kurulumunda ele aldıklarımız
Hesap planı ve TDHP
Operasyonel, ülke ve grup hesap planı; TDHP doğrudan ya da şirket koduna atanan alternatif plan olarak.
Defterler ve paralel değerleme
Ana defter 0L, VUK ve TFRS için paralel defter, yalnız düzeltme kayıtları için uzantı defteri.
Borç ve alacak hesapları
İş ortağında FLCU00 ve FLVN00 rolleri, KDV ve tevkifat vergi kodları, stopaj türleri, F110 ödeme çalıştırması.
Yeni Duran Varlık Muhasebesi
Varlık sınıfı, amortisman çizelgesi ve alanları; VUK m.320 kıst amortismanı ile TFRS faydalı ömrü ayrı alanda.
Banka muhasebesi
Ana banka ve banka hesabı, FF_5 ile elektronik ekstre, açık kalem eşleştirme kuralları. Nakit pozisyonu SAP FSCM'de.
Dönem sonu kapanışı
FAGL_FCV ile kur değerlemesi, tahakkuklar, OB52 dönem kilidi ve FAGLGVTR ile yıl sonu bakiye devri.
Güncel durum
SAP FI'da S/4HANA farkları
- Satır kalemleri Universal Journal'da (ACDOCA) birleşti, ama BKPF başlığı ve BSEG giriş görünümü duruyor. GLT0, FAGLFLEXT ve BSIS gibi toplam ve endeks tabloları uyumluluk görünümüne dönüştü.
- Maliyet unsuru artık FS00'da hesap türüyle tanımlanan bir G/L hesabıdır. İkincil maliyetler genel muhasebede görünür; FI ile CO aynı satırları paylaştığı için mutabakat gerekmez.
- Yeni Duran Varlık Muhasebesi zorunlu: her amortisman alanı bir muhasebe ilkesine bağlanır, AJRW gerekmez ve varlık bakiyeleri de FAGLGVTR ile devredilir.
- Müşteri ve tedarikçi İş Ortağı (BP) olarak tutulur; CVI dönüşümden önce biter. Universal Parallel Accounting (2022) açılınca kapatılamaz, dolu sistemde yalnız taşıma projesiyle açılır.
Yerelleştirme
Türkiye: e-Belge, mutabakat ve TFRS
e-Defter ve TDHP
2025'ten beri bilanço esaslı mükellefler e-Defter kapsamında. TDHP operasyonel ya da ülke planı olur; TR_ELDGR_ALTR_COA açıksa rapor alternatif hesap numarasını kullanır.
E-DefterFI'dan e-Fatura
FB70 ile kesilen faturadan eDocument doğması için şirket kodunda FI_INVOICE kaynak türü açılır, belge türü eDocument türüne atanır.
E-FaturaBa-Bs yerine cari mutabakat
Ba-Bs kalktı, mutabakat cari bakiyeyle yürüyor. Negzel'in E-Mutabakat ürünü bakiyeleri SAP'den alır; mektup, hatırlatma ve yanıtı tek ekranda izler.
E-MutabakatVUK ve TFRS için iki defter
Negzel'in UFRS (IFRS) Paketi reeskont, kur değerlemesi ve ertelenmiş vergi düzeltmelerini SAP'deki paralel IFRS defterine kaydeder; yasal defter değişmez.
UFRS (IFRS) Paket
Sahadan notlar
SAP FI projelerinde karşılaştığımız durumlar
- Ba-Bs raporları hâlâ çalışıyor. Form Ba ve Bs, 565 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ile Eylül 2024 döneminden itibaren kaldırıldı. Raporlar ve özel geliştirmeler devreden çıkarılır, eski dönem düzeltmeleri için arşivde kalır.
- Grup planı ile TDHP farklı mizan istiyor. Grup raporu ve yasal mizan ayrı hesap kırılımı bekler. Model proje başında seçilir; alternatif hesap eşlemesi tamamlanıp e-Defter çıktısıyla sınanmadan canlıya geçilmez.
- VUK ve TFRS farkı elle düzeltiliyor. Amortisman ve değerleme farkı tek defterde kalınca her ay düzeltme kaydı atılır. Paralel defter ya da amortisman alanı kurulur, uzantı defteri yalnız düzeltmelere ayrılır.
- Teknik takas hesabında bakiye kalıyor. Yeni Duran Varlık Muhasebesine geçerken amortisman alanı ile muhasebe ilkesi eşlemesi tutmazsa entegre edinimler bu hesapta asılı kalır. Dönüşümden önce tutarlılık kontrolleri yapılır, yıl sonları temiz kapatılır.
SSS
SAP FI: sık sorulan sorular
SAP FI nedir, hangi alt bileşenlerden oluşur?
SAP FI, SAP ERP ve S/4HANA'nın finansal muhasebe modülüdür ve dış raporlamaya esas kayıtları tutar. Alt bileşenleri genel muhasebe (FI-GL), alacaklar (FI-AR), borçlar (FI-AP), duran varlık (FI-AA) ve banka muhasebesidir (FI-BL). Lojistik ve bordro süreçleri muhasebeyi etkileyen her olayda bir FI belgesi üretir.
S/4HANA'da BSEG tablosu kalktı mı?
Hayır. BKPF belge başlığı, BSEG giriş görünümü olarak sürer; ACDOCA ise defter görünümünü tutar. Kaldırılanlar GLT0 ve FAGLFLEXT gibi toplam tabloları ile BSIS, BSAD gibi endeks tablolarıdır. Aynı adı taşıyan uyumluluk görünümleri sayesinde eski raporlar veri okumaya devam eder.
SAP'de e-Defter nasıl oluşturulur?
SAP Document and Reporting Compliance içindeki Türkiye e-Ledger raporu (TR_ELDGR_REP), Run Statutory Reports uygulamasında yevmiye kayıtlarından aylık TXT ya da CSV dosyası üretir. XBRL dönüşümünü ve GİB'e gönderimi müşterinin seçtiği yetkili servis sağlayıcı yapar. Beratı gönderilen ayın kayıtları artık değiştirilemez.
Dönem sonu kapanışı SAP'de hangi araçla planlanıp izlenir?
Kur değerlemesi, tahakkuk, dönem kilidi ve bakiye devri FI'da kendi işlem kodlarıyla çalışır. Bu adımları şirket kodları ve sistemler arasında sıraya koyup izlemek için SAP'nin stratejik çözümü SAP Advanced Financial Closing'dir; S/4HANA 1909'dan itibaren kullanılır ve ayrı lisans ister. Eski Financial Closing cockpit 2023 FPS02'den beri yeni özellik almıyor.
2025-2027 için enflasyon düzeltmesi SAP'de nasıl ele alınır?
7571 sayılı Kanunla 2025, 2026 ve 2027 hesap dönemlerinde vergide enflasyon düzeltmesi yapılmıyor; bu dönemlerde VUK mükerrer 298/Ç yeniden değerlemesi mümkün. TMS 29 vergiden ayrı bir rejimdir. S/4HANA on-premise'te Türkiye için standart enflasyon çözümü yok (SAP Note 3378302); VUK ve TFRS defteri ayrılır, düzeltme ek çözümle kurulur.
Ortak hesap planı grup şirketlerini konsolide eder mi?
Etmez. Ortak ya da grup hesap planı birleşik raporlama sağlar; eliminasyon ve azınlık payı gibi yasal konsolidasyon adımlarını yapmaz. Bu iş için SAP Group Reporting (SAP S/4HANA Finance for group reporting) kullanılır.
Kaynaklar12 kaynakSAP Help Portal, Resmî Gazete, GİB +1
SAP Help Portal
- Universal Journal (SAP S/4HANA 2025, General Ledger Accounting) help.sap.com (yeni sekmede açılır)
- Simplification List for SAP S/4HANA 2025 - Feature Pack Stack 1 help.sap.com (yeni sekmede açılır)
- Universal Parallel Accounting (SAP S/4HANA 2025, Finance) help.sap.com (yeni sekmede açılır)
- Setting Up the Electronic Ledger (SAP S/4HANA 2025, Turkey) help.sap.com (yeni sekmede açılır)
- Electronic Ledger (SAP S/4HANA 2025, Turkey) help.sap.com (yeni sekmede açılır)
- Activating Source Type Documents for Company Code (SAP S/4HANA 2025, Turkey) help.sap.com (yeni sekmede açılır)
- Note on Inflation Management (SAP S/4HANA 2025, Turkey) help.sap.com (yeni sekmede açılır)
Resmî Gazete
GİB
Mevzuat Bilgi Sistemi
Kaynaklar Ekim 2026 itibarıyla kontrol edildi.
SAP Danışmanlık
SAP FI kurgunuzu e-Defter takvimine göre kuralım
Hesap planınız ve defter yapınız üzerinden işe nereden başlanacağına karar verelim.