EDI (Electronic Data Interchange, elektronik veri değişimi), sipariş, sevk bildirimi ve fatura gibi ticari belgelerin iki firma arasında, önceden anlaşılmış standart biçimlerde ve elle veri girişi olmadan aktarılmasıdır. EDI tek bir protokol değildir: bir belge standardı ile bir iletim yolunun birleşimidir.
Belge standartları
Belge standardı mesajın yapısını, alanlarını ve kod listelerini tanımlar. SAP Integration Advisor'ın tip kütüphanelerinde yer alan başlıca standartlar:
| Standart | Kapsam | Örnek mesajlar |
|---|---|---|
| UN/EDIFACT | Birleşmiş Milletler'in yönetim, ticaret ve taşımacılık için EDI standardı | ORDERS (sipariş), ORDRSP (sipariş yanıtı), DESADV (sevk bildirimi), INVOIC (fatura), DELFOR (teslimat planı) |
| ASC X12 | Accredited Standards Committee X12'nin yönettiği standart (ANSI ASC X12) | 850 (sipariş), 856 (sevk bildirimi), 810 (fatura) |
| VDA | Alman otomotiv sanayisinde kullanılan, VDA'nın tanımladığı mesajlar | VDA 4905 (teslimat planı), VDA 4913 (sevk bildirimi) |
| Odette | Avrupa otomotiv sanayisinde kullanılan, Odette'nin tanımladığı mesajlar | Yeni Odette mesajları EDIFACT'in alt kümesidir |
| EANCOM | GS1'in UN/EDIFACT alt kümesi; perakende, tüketim ürünleri, taşımacılık ve lojistik | ORDERS gibi EDIFACT mesajlarının GS1 sürümleri |
İletim yolları
Belgenin karşı tarafa nasıl ulaştığını iletim protokolü belirler:
- AS2: HTTP üzerinden aktarım; belge şifrelenir, imzalanır ve sıkıştırılabilir. Alındı bilgisi MDN mesajıyla döner.
- OFTP2: Odette'nin dosya aktarım protokolü (RFC 5024).
- SFTP ve FTP: Dosya tabanlı aktarım.
SAP'de EDI
SAP tarafında EDI belgeleri genellikle IDoc ile alınır ve gönderilir; satınalma siparişi için ORDERS05, fatura için INVOIC02 temel tipleri sık görülür. Ara katman, IDoc ile karşı tarafın standardı arasındaki eşlemeyi ve iletimi üstlenir. Tipik akışlar:
- Müşteriden gelen sipariş (ORDERS) satış siparişine dönüşür, sipariş yanıtı (ORDRSP) geri gider.
- Sevkiyatta müşteriye sevk bildirimi (DESADV) gönderilir.
- Fatura (INVOIC) müşteriye EDI ile iletilir.
- Tedarikçiye teslimat planı (DELFOR ya da VDA 4905) gönderilir.
SAP PI/PO ile EDI
SAP PI/PO'da EDI için B2B eklentisi kullanılır. AS2, OFTP ve X.400 adaptörleri ile toplu EDI dosyasını tek tek mesajlara ayıran EDI Separator bu eklentidedir. SAP'nin 2019 açıklamasına göre B2B eklentisi Nisan 2014'ten beri SAP PO lisansının parçası; eklentinin bakımı da SAP PI/PO 7.5'in takvimini izler. Ayrıntılar için SAP PI/PO danışmanlığı sayfamıza bakabilirsiniz.
SAP Integration Suite ile EDI
SAP Integration Suite'te üç yetenek birlikte çalışır:
SAP Integration Suite tarafını SAP Integration Suite danışmanlığı sayfamızda anlatıyoruz.
EDI'nin sağladıkları
EDI'nin faydası somut: sipariş ve fatura elle yazılmaz, aynı veri iki kez girilmez, belgenin karşı tarafa ulaştığı protokol düzeyinde kayıt altına alınır (AS2'de MDN ile). Ara katman kullanıldığında hatalı mesajlar tek bir izleme ekranında görülür ve yeniden işlenir.
EDI projelerimizde, müşterilerimizin ticari ortağı olan firmaların şartnamelerine göre entegrasyon kuruyoruz. Bu projelerde EDI formatlarıyla çalıştığımız firmalardan bazıları: Audi, BMW, BSH, Dana, Drylock, Ford, Litens, Mercedes-Benz, Raicam, Robert Bosch, Siemens, thyssenkrupp, Timken, Valeo ve WABCO.